Τα θηλαστικά είναι μια ποικιλόμορφη ομάδα ζώων, αλλά διάφορα βασικά χαρακτηριστικά τα καθορίζουν.
Καθοριστικά χαρακτηριστικά:
* Τρίχες ή σωλήνι: Όλα τα θηλαστικά έχουν τρίχες ή σωλήνι σε κάποιο σημείο της ζωής τους, το οποίο βοηθάει στη μόνωση, προστασία και αισθητικές λειτουργίες.
* Θηλαστικές γλάνδες (Mammary glands): Τα θηλαστικά παράγουν γάλα για να τρέφουν τα μικρά τους, ένα χαρακτηριστικό που τα διαχωρίζει από άλλες ομάδες ζώων.
* Τρία μεσαία αυτιά κόκκαλα: Το μαλλεύς, ο ίγκουας, και η σταπής βοηθούν στην μετάδοση ηχητικών δονημάτων και εξελίχθηκαν από γνάθια ερπετών.
* Ζωντανή γέννηση (Live birth): Τα περισσότερα θηλαστικά γεννάνε ζωντανά μικρά, αν και λίγα βάζουν αυγά.
* Ενδοθερμία (Endothermy): Τα θηλαστικά είναι ζεστοαίμα και μπορούν να ρυθμίζουν την εσωτερική τους θερμοκρασία.
* Τετρακοιλιακή καρδιά (Four-chambered heart): Αυτό διακυμαίνει αποτελεσματικά οξυγονωμένο αίμα σε όλο το σώμα.
* Διάφραγμα (Diaphragm): Μυϊκή σανίδα που βοηθάει στην αναπνοή.
Άλλα συνηθισμένα χαρακτηριστικά:
* Εξειδικευμένα δόντια για κοπή, ρήξη, τρίψιμο ή μαστίγωση.
* Σχετικά μεγάλος εγκέφαλος σε σχέση με το μέγεθος σώματος, επιτρέποντας πολύπλοκες συμπεριφορές και μάθηση.
* Σωληνοί ιδρώτος σε πολλά είδη για ρύθμιση θερμότητας.
* Πολύπλοκες κοινωνικές συμπεριφορές, συμπεριλαμβανομένης σχηματισμού ομάδων και συνεργασίας.
Υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως οι ανόδοντες μουρμούραι ή φάλαινες με πολύ μειωμένο σωλήνι, αλλά αυτές δεν αλλάζουν τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά που καθορίζουν τα θηλαστικά.