Ασθένειες Σιτηρών: Ρίζα και Κάρβουνο
Οι ασθένειες ρίζας και καρβούνο επηρεάζουν σημαντικά τις καλλιέργειες σιτηρών παγκοσμίως. Η κατανόηση των αιτίων τους είναι ουσιώδης για αποτελεσματική διαχείριση.
Ασθένειες Ρίζας
Οι ασθένειες ρίζας προκαλούνται κυρίως από μύκητες στην τάξη Pucciniales, ειδικά γένη Puccinia, Uromyces και Ustilago. Αυτοί οι μύκητες έχουν πολύπλοκους κύκλους ζωής που περιλαμβάνουν πολλαπλὰ στάδια σπόρων και συχνά απαιτούν εναλλασσόμενους φιλοξενούμενους.
- Φυλλοειδὴς Ρίζα: Προκαλείται από Puccinia recondita f. sp. tritici στον σίταρο και Puccinia hordei στην κριθάρι. Εμφανίζεται ως κίτρινο-πορτοκαλί σε κόκκινοκαφέ πούστουλες στα φύλλα.
- Καυλὸς Ρίζα: Προκαλείται από ποικιλίες Puccinia graminis στον σίταρο, σίκαλη καὶ βρώμη. Σχηματίζει σκούρο καφέ μελὰ μαύρες πούστουλες στους καυλούς καὶ φυλλοειδῆ κάλυμματα, προκαλώντας κλάδεμα.
- Στριφὴ Ρίζα: Προκαλείται από ποικιλίες Puccinia striiformis στον σίταρο καὶ κριθάρι. Εμφανίζεται ως κίτρινα με πορτοκαλί-βελεμπένιές ζώνες στα φύλλα.
Ασθένειες Καρβούνο
Οι ασθένειες καρβούνο προκαλούνται από μύκητες στην τάξη Ustilaginales, ιδίως Ustilago, Urocystis και Tilletia. Λοιμώξουν τα φυτά νωρὶ καὶ προκαλοῦν σημαντικὲς απωλεῖς αποδόσεως.
- Χαλαρὸ Κάρβουνο: Προκαλείται από εἴδη Ustilago στην κριθάρι, σίταρο καὶ βρώμη. Τὰ φυτά παράγουν σποδωδῆ μάζες σπόρων ἀντὶ καρπῶν.
- Καλυμμένο Κάρβουνο (Bunt): Προκαλείται από εἴδη Tilletia καὶ Urocystis. Οἱ σπόροι εἶναι περικλεισμένοι σε σφαῖρες καρβούνο που αντικαθιστούν τους καρποὺς.
- Σημαία Κάρβουνο: Προκαλείται από Urocystis agropyri στον σίταρο, κριθάρι καὶ σίκαλη. Αναπτύσσει μαύρες σμύχτρες στα φύλλα, καυλούς καὶ αχηνὰς.
Διαχείριση
Περιβαλλοντικοὶ παράγοντες όπως υψηλὴ υγρασία καὶ μετριαὶ θερμοκρασίες ευνοοῦν τὴν ανάπτυξη ασθενειῶν. Η διαχείριση περιλαμβάνει εναλλασσόμενες καλλιέργειες, ανθεκτικὲς ποικιλίες, επιportunὴ εφαρμογὴ φουντικιδῶν καὶ σωστὴ γεωργικὴ υγιεινή.