Τα δηλητήρια είναι πολύπλοκα μίγματα τοξινών που παράγονται από ζώα όπως φίδια, αράχνες, σκορπιοί και μεδούσες. Μπορούν να βλάψουν το σώμα με διάφορους τρόπους:
- Ενζυματική Δράση: Ενζύματα όπως η φωσφολιπάζη Α2 και η γαλακτουρονίδαση σπάουν ιστούς και κυτταρικές μεμβράνες, προκαλώντας φλεγμονή και βλάβη.
- Νευροτοξικότητα: Τα νευροτοξίνε παρεμβαίνουν στη μετάδοση νευρικών σημάτων, προκαλώντας παράλυση, μυϊκή αδυναμία ή αναπνευστική ανεπάρκεια.
- Καρδιοτοξικότητα: Οι τοξίνες μπορούν να διαταράξουν τον ρυθμό της καρδιάς, να βλάψουν το καρδιακό μυϊκό και να οδηγήσουν σε καρδιακή ανεπάρκεια.
- Αιμολυτικά Εφέ: Ορισμένα δηλητήρια καταστρέφουν ερυθρά αιμοσφαίρια, προκαλώντας αναιμία και βλάβη οργάνων.
- Κυτταροτοξικότητα: Τα κυτταροτοξίνες και τα τοξίνες που σχηματίζουν πόρους βλάπτουν και σκοτώνουν απευθείας κύτταρα, οδηγώντας σε καταστροφή ιστών.
- Αλλεργικές Αντιδράσεις: Το δηλητήριο μπορεί να προκαλέσει αναφύλαξη, μια απειλητική για τη ζωή ανοσολογική αντίδραση με δυσπνοία, οίδημα και πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Η σοβαρότητα εξαρτάται από το ζώο, την ποσότητα δηλητηρίου και την προσωπική ευαισθησία. Άμεση ιατρική φροντίδα και αντίδοτο είναι κρίσιμα για τις περιπτώσεις εν विष.