Ο προσδιορισμός του απόλυτα πρώτου θηλαστικού είναι δύσκολος επειδή το απολιθωματικό αρχείο είναι απλό και οι επιστημονικές ερμηνείες εξελίσσονται με νέες ανακαλύψεις. Ωστόσο, οι παλαιοντολόγοι έχουν εντοπίσει αρκετά σημαντικά πρώιμα υποψήφια.
Πρώιμα Μεσοζωικά Θηλαστικά
Το Morganucodon, ένα μικρό σκουροειδές ζώο από την Ύστερη Τριαδική, θεωρείται συχνά ένα από τα πρώιμτερα θηλαστικά. Είχε ορισμένα χαρακτηριστικά θηλαστικών, όπως οστό δентаριον στην κάτω γνάθο, ενώ διατηρούσε ερπετώδη χαρακτηριστικά. Άλλες πρώιμες μορφές από την Ιουραϊκή περίοδο βοηθούν να συμπληρωθεί η εξελικτική εικόνα.
Κύριες Ομάδες Θηλαστικών
Τα πλακούντα θηλαστικά εμφανίζονται στο απολιθωματικό αρχείο περίπου στην Ύστερη Κρηταϊκή, περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια πριν. Τα μαρσούπιαλα χρονολογούνται στην Ύστερη Κρηταϊκή, περίπου 140 εκατομμύρια χρόνια πριν. Τα πρωτοθήλα, τα ωοτόκια θηλαστικά που αναπαρίστανται σήμερα από τα Ornithorhynchus και τα εχιδνά, έχουν απολιθωματικά αποδείξεις από περίπου 110 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Μια Εξελισσόμενη Ιστορία
Η εξέλιξη των θηλαστικών είναι περίπλοκη και συνεχής. Νέα απολιθώματα και ερευνές βελτιώνουν συνεχώς την κατανόησή μας για ποιες ομάδες εμφανίστηκαν πρώτα και πώς συνδέονται. Αντί να εντοπίσουμε ένα μόνο "πρώτο", οι επιστήμονες μιλούν για τα παλαιότερα γνωστά μέλη κάθε γενεαλογικής γραμμής.