Ταξονομία
Ταξonomic τάξη Reptilia (~6000 είδη). Σήμερα 4 ομάδες: κροκοδειλόειδη (αλλιγάτορες/κροκόδειλοι), χελώνες, τυατάρες, σαύρα/φίδια. Γενετική γραμμή ~300 εκατ. χρόνια.
Λαβυρινθοδοντοί (Labyrinthodontia)
Πρόγονος σύγχρονων αμφιβίων. Πρώιμη μεγάλη ομάδα αμφιβίων συνδεδεμένη με εξέλιξη ερπετών → κροκόδειλοι, χελώνες, υδράργυρα φίδια = απόγονοι.
Κοτυλόσαυροι (Cotylosaurs)
Όταν ερπετά ξέφυγαν από νερό, ξεχωρίσαν από αμφιβία. Ομοιόμορφα με σύγχρονες σαύρες, οδοντες παρόμοιοι. Βασικόι πρόγονοι χερσαίων ερπετών (χελώνες, φίδια, σαύρες).
Συναψίδα, Αναψίδα, Διαψίδα
Από χερσαίους κοτυλόσαυρους: Synapsida → «θηρίomorfα ερπετά» (pelycosaurs, dimetrodons). Anapsida → χερσαία (pareiasaurs, προκολофονόειδη = σύγχρονες χελώνες). Diapsida → όλα τα άλλα χερσαία (φίδια, σαύρες).
Σύγχρονη Ταξινόμηση
Από Pseudosuchia (αψευδόσαυροι) → Crocodilia (αλλιγάτορες, κροκόδειλοι, καϊμάν). Από Anapsida → Chelonia (χελώνες/χελωνοπόδα). Tuataras → Sphenodontia. Σαύρες/φίδια → Squamata (από λεπιδόσαυρους).