Τι Είναι η Αμμώδης Κολική;
Η κολική στα αλογάκι αναφέρεται σε κάθε τύπο κοιλιακού πόνου. Η αμμώδης κολική είναι συγκεκριμένος τύπος εμφράγματος (impaction colic) προκαλούμενος από συσσώρευση άμμου/χώματος στα έντερα. Είναι από τις πιο συχνές αιτίες κολικής σε περιοχές με ψαμμώδη έδαφος.
Κατηγορίες Κολικής
- Αερώδης κολική (Gas colic): Αέρας παγιδευμένος στα έντερα – συνήθως ήπια, αυτοπεριοριστική.
- Εμφραγματική κολική (Impaction colic): Μπλοκάρισμα από φαγητό, κόπρανα ή άμμο – σοβαρή, απαιτεί παρέμβαση.
Η αμμώδης κολική ανήκει στην κατηγορία των εμφραγμάτων.
Παράγοντες Κινδύνου
- Ταξίδια και αλλαγή ρουτίνας
- Πλούσια διατροφή και ελλειψhydration
- Στρες (αγώνες, μετακόμιση, νέα ζώα)
- Ασκησία: και τα πολλά, και τα λίγα
- Ηλικία: γουρούνια και γέροντες ίπποι πιο ευπαθείς
- Ιστορικό κολικής -> επαναλαμβανόμενη
Πώς Συμβαίνει η Αμμώδης Κολική
Το άλογο καταναλώνει άμμο αδιαθέτως: βοσκώμενο σε χαμηλό χόρτο (ρίζες ανασύρονται), φαγητό επάνω στο χαλίκι/άμμο, ή από συνήθεια γευματιάζει τη γη (geophagia). Η άμμος συγκεντρώνεται κυρίως στο τυφλικό (cecum) και το παχύ έντερο, βαρύνει την παραμύηση και προκαλεί εμφραγμα.
Συμπτώματα – Απογείωση Προσοχής
- Ανία, ρίξιμα, γκρίνια
- Περίπιασμα, κοιτάει την κοιλιά, χτυπάει με τα πόδια
- Αναπόφευκτα: κατακλύζεται, κυλιάζει, βγάζει πόδια
- Απουσία κόπρανων για ώρες
- Απουσία χωνευτικών ήχων (ασιλία) – σημάδι εμφραγματος
- Αυξημένη καρδιακή συχνότητα (>60/min), πνευμονική, ιδρώτας
Θεραπεία – Από Την Μικρή Στη Μεγάλη Παρέμβαση
Ήπια Εμφράγματα
- Περίπατος με χαλινά (hand-walking) 10-15 λεπτά κάθε ώρα – ενεργοποιεί την περιαλττική κίνηση.
- Ανάλγηση με φλουρβιπροφαινη (Banamine) ή μελοξικάμ.
- Περός mineral oil via nasogastric σωλήνα (έως 4-8 λίτρα) – λιπαινει και μαλακώνει.
- Ηλεκτρολύτες iv αν υπάρχει υπολειμπότητα.
Σοβαρά Εμφράγματα
- Επαναληπτική διαπλύνση με mineral oil + νερό + ηλεκτρολύτες.
- Ψύλλιο (psyllium husk) – σχηματίζει γελ που παγιδεύει την άμμο και διευκολύνει την έξοδο.
- Συστημική αντιβιοτική προφύλαξη (σοβαρές περιπτώσεις).
Χειρουργική Παρέμβαση
Αναγκαία όταν: η θηλυκώδης διακίνηση δεν επαναφέρεται, علامات νεκρώσεως, διάρκειας >24ωρών χωρίς βελτίωση. Υψηλός κίνδυνος θανάτου.
Προληψη – Το Καλύτερο Θεραπευτικό
- Φαγητό σε ράφια/μάνγια – ποτέ στο πάτωμα.
- Αποφυγή overgrazing – αφήστε τουλάχιστον 5-8εκ χόρτο.
- Ψύλλιο προληπτικά: 100-200γ/ημέρα για 5-7 ημέρες κάθε μήνα σε ρίσκο ζώα.
- Παρακολούθηση κόπρανων (ψαμμετρία) τακτικά.
- Προσθήκη αλάτι για αύξηση δίψας και υδράτησης.