Σπονδυλώτα είναι ζώα με σπονδυλική στήλη και εσωτερικό σκελετό. Είναι η πιο ποικιλόμορφη ομάδα ζώων στη Γη, συμπεριλαμβανομένων ψαριών, αμφιβίων, ερπετών, πουλιών και θηλαστικών.
Τα σπονδυλώτα εξελίχθηκαν από έναν κοινό πρόγονο που ζούσε περίπου 525 εκατομμύρια χρόνια πριν—ένα μικρό, ψαροειδές ωκεάνιο στέλεχος. Με την πάροδο του χρόνου, τα σπονδυλώτα διαφοροποιήθηκαν και προσαρμόστηκαν σε ευρεία φάσμα βιότοπων.
Η εξέλιξη των σπονδυλωτών είναι ένα σημαντικό μειλίθιο στην ιστορία της ζωής. Τα σπονδυλώτα αναπτύξαν πολύπλοκες προσαρμογές όπως κλειστά αγγειακά συστήματα, χωνευτικά συστήματα και νευρικά συστήματα, επιτρέποντάς τους να γίνουν κυρίαρχα ζώα στη Γη.
Η μελέτη της εξέλιξης σπονδυλωτών ονομάζεται παλαιοντολογία σπονδυλωτών. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν απολίθωμα—τα διατηρημένα υπολείμματα ή ίχνη παρελθόντων οργανισμών—για να μάθουν για αυτή την ιστορία.
Κύρια γεγονότα περιλαμβάνουν την εμφάνιση του πρώτου ψαροειδούς προγόνου περίπου 525 εκατομμύρια χρόνια πριν, την μετάβαση σπονδυλωτών στη ξηρά περίπου 480 εκατομμύρια χρόνια πριν, την εξέλιξη ερπετών από αμφίβια περίπου 360 εκατομμύρια χρόνια πριν, την εξέλιξη θηλαστικών από ερπετά περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια πριν, και την αστεροειδική σύγκρουση 65 εκατομμύρια χρόνια πριν που επέτρεψε στους θηλαστικούς να διαφοροποιηθούν.
Η εξέλιξη σπονδυλωτών είναι συνεχής διαδικασία προσαρμογής και επιβίωσης, μεταμορφώνοντας μικρά ψαροειδή στελέχη στην ποικιλόμορφη ομάδα ζώων που βλέπουμε σήμερα.